Okul Çağı Çocuklarında Zeka Gelişimi

  • Ana Sayfa
  • /
  • Okul Çağı Çocuklarında Zeka Gelişimi

Okul Çağı Çocuklarında Zeka Gelişimi

Zekâ, tanımı sürekli değişen soyut bir kavramdır. Modern tanımlara göre zekâ, akıl yürütme, planlama, problemleri çözme, soyut düşünme, karmaşık fikirleri anlama, çabuk öğrenme ve tecrübelerden öğrenme gibi çeşitli zihinsel yetenekleri ifade etmektedir. 

Okul çağındaki çocukların zekâ gelişimine bakıldığında, çocukların belli yaşlarda belli yeteneklere sahip olması beklenmektedir. Çocuklar, 5 yaşından itibaren, 2000 kelimeyi aşan bir sözcük dağarcığına sahip olmalı ve uzun hikâyeler anlatabilmelidir. Aynı zamanda onlardan,  kendi adlarını okumaları, 10'a kadar sayabilmeleri, renkleri bilmeleri, gerçek ile fantezi arasındaki farkı öğrenmeye başlamaları, çevreleriyle, yaşadıkları mahalleyle ve toplumla ilgilenmeleri beklenir. 

7 ila 12 yaşları arasında, çocuklar mantıklı nedenler kurmaya ve düşüncelerini tutarlı şekilde organize etmeye başlarlar. Bununla birlikte, genellikle yalnızca somut nesneler hakkında düşünürler, soyut mantık yürütmekte zorlanırlar. Aynı zamanda, bu dönemde çocuklar, hala ben-merkezli düşünme yapısında olsalar da, yavaş yavaş o düşünce yapısından uzaklaşmaya başlarlar. Erken okul çağındaki çocuklar, sınıflandırma yapabilirler. Aynı zamanda, somut işlemlerin başlangıcında, bu yaş grubundaki çocuklar, form veya görüntü değişse de fiziksel özelliklerin aynı kaldığını görebilirler. Örneğin, erken okul çağındaki çocuklar, 5 bilyenin 5 topla aynı sayıda olduğunu söyler. Ama topun daha büyük olması sebebiyle bilyeden daha fazla yer kapladığını farkındadırlar. Okul çağındaki, bu yaş gurubundaki çocuklar hafıza konusunda da ilerler ve hafıza stratejilerini kullanmayı öğrenirler. Örneğin, hatırlamak amacıyla mizahi sözler yaratırlar, kısaltmalar hazırlarlar… vs. Bu gibi stratejiler çocukların gittikçe karmaşık hale gelen bilgi türlerini akıllarında tutmalarına yardımcı olur. 

12 yaşından itibaren, ergenler, hipotezler üretip, hipotezlerini test etmeye başlarlar. Soyut düşünebilir ve bir matematik probleminin biçimini ve yapısını anlayabilirler. 15 ya da 16 yaşına gelene kadar ergenler, genellikle yetişkin gibi muhakeme yapamazlar. Ergenliğin ilerleyen yıllarında ise bilişsel beceriler artmaya devam eder. Ergenler, gelecekteki kariyerlerini planlamaya, kişisel ihtiyaçlarını ve önceliklerini belirlemeye başlarlar.


Uzm. Psk. Nazlı BÜYÜKBAYRAK